Bahar Mevsimi ve Ayurveda
Ayurvedik bahar rutinleri, detoks ve ücretsiz atölye
Kıştan bahara geçerken sizde de şu eğilimler oluyor mu; daha az yeme isteği, daha hafif beslenme ihtiyacı, daha çok hareket etme isteği… (bir de aşık olma arzusu diyeceğim ama şimdi onu karıştırmayalım:)
Bunu sadece bir alışkanlık ya da “yaza hazırlık” gibi düşünüyor olabilirsiniz.
Geçen hafta iki arkadaşım aynı gün, aynı cümleleri kurdu;
“Havalar ısındıkça daha da iyi hissediyorum”
Evet kesinlikle güneşin mutlulukla bir ilgisi var.
Ama bahar mevsiminde evrende değişen enerjinin de etkisi var.
Ayurveda ve Mevsimler
Ayurveda’ya göre bedenle doğa birbirinden ayrı değil. Mevsim değiştiğinde bedenin ihtiyacı da değişiyor.
Daha önce de yazmıştım, belki hatırlarsınız, Ayurveda’nın sağlık tanımlarından biri dış dünya ile iç dünya arasında uyum sağlanması. Çünkü evrende enerjiler sürekli değişiyor. Her mevsim doğada farklı bir doşa artıyor. Beden de bununla uyumlanırsa sağlık durumu ortaya çıkıyor veya korunuyor, uyumlanmazsa hastalık.
Kış ve erken ilkbaharda Kapha, yazın Pitta, sonbaharda ise Vata artıyor. O yüzdendir ki mesela sonbaharda biz de biraz ısınmak istiyoruz (Vata soğukluk getiriyor), yazın serinlemek istiyoruz (Pitta ısı getiriyor), kışın içe dönüyoruz (Kapha durağanlık getiriyor).
Ayurveda da mevsimlerle bilinçli olarak uyumlanmayı önemsiyor. O yüzden de Ritucharya denilen mevsimsel beslenme ve yaşam tarzı rutinleri öneriyor.
Gelin bugün ilkbahar için neler öneriyor beraber bakalım.
Vasant Ritu : İlkbahar Dönemi
İlkbaharda doğada kapha doşa artar. Yani su ve toprak elementleri baskın hale gelir.
Aynı artış bedende de görülür. Bu yüzden eğer bedende Kapha fazlası varsa tıkanıklıklar, mukus, ağırlık hissi, alerjiler görülmeye başlar.
Bu yüzden bahar döneminde bedenin kendini dengelemesi için;
daha hafif yemek isteriz,
iştahımız azalır,
hareket etme isteğimiz artar.
Yani aslında bu rastgele değildir, bedenin evrende değişen doğal bir uyumlanma sürecidir. İçsel bilgeliğidir. Tabi eğer bozulmadıysa…
Ancak eğer bedenin genel doşa dengesi bozulmuşsa ve Kapha fazlalığı baskınsa bu geçiş döneminde Kapha iyice birikir. (Kapha doşa ile ilgili detaylı bilgi için aşağıdaki yazımı okuyabilirsiniz)
Sakin, Güçlü, Yerleşik: Kapha Doşa
Merhaba sevgili piknik severler! Bugün sizinle bir ormanın kenarında akan nehrin kıyısına oturuyor ve sepetimdekileri çıkarıyorum.
Bu durumda da şunlar olur;
sabah yorgunluğu
şişkinlik
ödem
alerjiler
isteksizlik
zihinsel ağırlık
hareketsizlik hissi
Ayurveda İlkbahar Mevsimini Arınma ve Hafifleme Zamanı Olarak Görür.
Ayurveda’ya göre bahar, doğanın uyanışı kadar bedenin de yeniden hareketlendiği bir geçiş dönemidir. Kış boyunca soğuk, ağır ve durağan koşulların etkisiyle bedende Kapha birikmeye başlar. Baharla birlikte havanın ısınması, nemin artması ve yaşamın canlanmasıyla bu birikimin çözülmeye başlar. Aynı dağlardaki karların erimesi gibi. Bu nedenle ilkbahar; ağırlık hissi, halsizlik, tıkanıklık, ödem ya da durgunluk gibi belirtilerin daha görünür olabildiği bir zamandır. Ayurveda’nın baharı “detoks dönemi” kabul etmesinin nedeni budur: bedenin doğal olarak fazlalıkları bırakmaya, hafiflemeye ve yeniden dengeye dönmeye daha yatkın olduğu mevsim olarak görülür.
Biz de bu nedenle son beş yıldır her bahar geçişinde bir online Ayurvedik detoks yapıyoruz. 7 gün süren bu detoksta hem beslenme ve günlük yaşam önerileri ile bedende detoks yollarını açıyoruz hem de lenf drenajını arttırarak toksinlerin bedenden uzaklaştırılmasını kolaylaştırıyoruz. Katılımcılar yaptığımız bilgilendirme buluşmasında tüm süreci öğreniyor, sonra da alışveriş listeleri, yapacakları tüm uygulamalar ve tariflerle ilgili kitapçıklarını alıyorlar. Ben de aynı detoksu ve protokolleri uyguluyorum ve süreci whatsapp’ta takip ediyorum.
Bu sene detoksumuz 11-17 Mayıs tarihleri arasında olacak. Bu yıl, katılımcıların sindirim durumları ile ilgili özel bir çalışma yapıp, kişiye özel bir yapılandırma da ekleyeceğim. Eğer siz de bize katılmak isterseniz bekleriz.
Ayurvedik Reset: Ayurveda Temelli Arınma Programı 2026
Peki ayurveda genel anlamda baharda beslenme ve yaşam tarzımızda ne gibi değişiklikler yapmamızı öneriyor bir de buna bakalım.
Bahar için Beslenme ve Yaşam Tarzı Önerileri
Beslenme
Bu dönemde amaç hafiflemek ve sindirimi desteklemektir.
pişmiş sebzeler
yeşil yapraklılar
baklagiller
baharatlar
ılık yiyecekler ve içecekler Kapha’yı dengeler.
süt ürünleri
şeker
ağır ve yağlı yemekler
soğuk ve işlenmiş gıdalar ise sindirimi zorlar ve Kapha birikimini artırır.
Sabah rutini
erken uyanmak
dili temizlemek
ılık limonlu su içmek
hafif hareket etmek
nefes çalışmaları yapmak (özellikle de kapalabhati ve bhastrika gibi) bedende ateşin ve canlılığın artmasına destek olarak fazla Kapha’nın giderilmesini destek olur.
Yoga
Bu dönemde yoga daha çok hareket ve ısı üretme tarafında olmalıdır.
Güneşe selam serileri
akış (vinyasa) pratikleri
kalp açıcı pozlar
burgular
ayakta uygulanan pozlar önerilir.
Restoratif ve yin yoga gibi pratikler yerine hareket ve canlılık hissini arttıran pratikler tercih edilmelidir.
Ücretsiz İlkbaharda Ayurveda Atölyesi Bu Akşam 20:30’da
Eğer Ayurveda ile ilgili daha fazla bilgi edinmek ve bahar mevsimi önerileriyle ilgili de daha fazla detay öğrenmek isterseniz bu akşam ücretsiz bir Ayurveda ve Bahar atölyesi yapıyorum.
Ayurveda ile ilgili genel bilgilerden sonra, bahar mevsiminin beden ve zihin üzerindeki etkisini, pratik önerileri ve bu geçişi nasıl daha kolaylaştırabileceğimizi anlatacağım.
Atölyemiz saat 20:30-22:00 arasında olacak ve kayıt alacağım. Katılamayacaksanız da daha sonra izlemek üzere kayıt olabilirsiniz.
İlkbaharda Ayurveda Kayıt Formu
Kapha Beden Tipindeyseniz ya da Kapha Dengesizliğiniz Çok Yoğunsa
Son olarak, eğer bu dönemde ağırlık, isteksizlik ve durgunluk çok belirginse, şişkinlik, ödem yaşıyorsanız, mukus, balgam, tıkanıklık yoğunsa veya birden kilo aldıysanız anladığınız üzere bu bedende Kapha artışıyla ilgilidir. Bu durumda bireysel danışmanlık almayı düşünebilir veya Kapha doşayı dengeleyici öneriler içeren Kapha Rehberi’ni temin edebilirsiniz.
Umarım bu bilgiler faydanıza olur.
Her türlü sorunuz ve paylaşımınız için bana her zaman yazabilirsiniz.
Sevgilerimle.
Müge